8. Sınıf 4. Ünite Asit Yağmurları Konu Anlatımı

8. Sınıf 4. Ünite Madde ve Endüstrinin alt konusu olan Asit ve Bazlardan merhaba. Bu bölümde 2020 LGS müfredatının son konusu ASİT YAĞMURLARINI inceleyeceğiz. 2020 LGS’nin en son konusu ASİT YAĞMURLARINA giriş yapalım.

Asit Yağmurları

Küresel ısınma, küresel iklim değişikliği ve buzulların erimesi gibi sorunların yanında ASİT YAĞMURLARI da önemli çevresel sorunlardan biridir.

Asit yağmurları 1960’lı yıllardan sonra bilimsel çalışmalara konu olarak kapsamlı araştırılmaya başlandı. Asit yağmurları hem DOĞAL YOLLARLA hem de İNSANİ ETKİLERLE oluşabilmektedir. Bizim burada inceleyeceğimiz kısım İNSANİ ETKİLERLE OLUŞAN ASİT YAĞMURLARIDIR.

Hava kirliliğine bağlı olarak fabrikalaşma, sanayileşme ve fosil yakıtların yoğun olarak kullanılması ile beraber yağmur, kar ve dolu gibi yağış tipleri daha asidik hale geliyor. Ph’ı 2’ye kadar düşebilen yağış tipleri ASİT YAĞMURLARINI oluşturuyor.

Yenilenebilir enerji kaynakları yerine YENİLENEMEZ ENERJİ kaynakları tercih eden fabrika ve sanayilerde bol miktarda fosil yakıtlar kullanılır. Fosil yakıtların kullanılması havada:

CO2 (Karbondioksit),

NO2 (Azotdioksit),

SO2 (Kükürtdioksit – Sülfürdioksit)

gazlarının birikmesine neden olur.

Bu zehirli ve zararlı gazlar havada birikip SU BUHARI ile tepkimeye girince:

KARBONİK ASİT (H2CO3),

NİTRİK ASİT (HNO3)

SÜLFÜRİK ASİT (H2SO4)

oluşur. Havada oluşan bu asitlerin yağmur ile birleşerek yeryüzüne inmesine ASİT YAĞMURLARI denir.

ASİT YAĞMURLARI DENKLEMLERİ

Asit yağmurları temel olarak CO2 (Karbondioksit), NO2 (Azotdioksit), SO2 (Kükürtdioksit) gazlarının SU BUHARI ile tepkimeye girerek KARBONİK ASİT (H2CO3), NİTRİK ASİT (HNO3) ve SÜLFÜRİK ASİT (H2SO4) oluşturması ile meydana gelir.

UYARI: SÜLFÜRİK ASİT ve NİTRİK ASİT KUVVETLİ ASİTTİR,

UYARI: Karbonik Asit, Asitli içeceklerde de bulunan Zayıf Asittir.

UYARI: Karbonik asit ZAYIF ASİT olduğu için Sülfürik Asit ve Nitrik Asitten daha az zarar verir.

ÖNEMLİ: Temiz yağmur suları da asidiktir. Atmosferde bulunan Su Buharı (H2O) ve Karbondioksit (CO2) tepkimeye girerek zayıf asit olan karbonik asidi (H2CO3) oluşturur. PH değeri 5,7 ile 7,0 arasındadır. Asit yağmurlarının PH’ı ise 5,7’den daha düşüktür. Daha asidiktir ve daha zararlıdır.

ASİT YAĞMURLARININ ZARARLARI

  • Asitler mermer ve metal yüzeyleri aşındırdığı için; MERMER olan tarihi eserleri aşındırabilir, METALDEN yapılmış arabalara ve eşyalara zarar verebilir.
  • Uzun süre yağan asit yağmurları ormanlık alanlara ve bitkilere zarar verir.
  • Toprağın yapısını bozarak toprakta bulunan potasyum, kalsiyum ve magnezyumun çözünmesine sebep olur. Çözünen potasyum, kalsiyum ve magnezyum yer altı sularına karışarak toprağın verimliliğini düşürür.
  • Deniz, göl ve akarsulara karışan asit yağmurları bu suların asitlik oranını arttırır. Deniz, göl ve akarsularda yaşayan canlılar bu durumdan etkilenerek ölebilir.
  • Bu sularla sulanarak yetişen bitki ve meyveler insan ve diğer canlıların sağlığını etkileyebilir.

Asit Yağmurlarına Sebep Olan Etmenler

  • Ev ve Fabrikalarda enerji üretmek amacı ile yakılan kömür ve petrol gibi fosil yakıtlar,
  • Fosil yakıt olan petrolün arabalarda yakıt olarak kullanılması sonucu, araba egzozlarından çıkan gazlar.
  • Yanardağların atmosfere püskürttüğü dumanlar.

asit yağmurlarına sebep olan en önemli etmenlerdir.

UYARI: DOĞALGAZ fosil yakıt olmasına rağmen asit yağmurunu arttırıcı bir etki yapmaz.

Asit Yağmurlarını Önlemek İçin Neler Yapmalıyız

  • Enerji üretimi için su, güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır.
  • Ormanlar ve yeşil alanlar korunup yaygınlaştırılmalı,
  • Şehir içi ulaşımlarda trafik yoğunluğunu azaltacak metro,çevre yolları,alt geçit gibi altyapı ve toplu taşıma sistemleri yaygınlaştırılmalıdır.
  • Kentsel ısınmada doğal gazın kullanımının artırılması ve yoğun hava kirliliği yaşanan illerimizde doğal gazın yaygınlaştırılması,
  • Motorlu taşıtların bakımları zamanında yaptırılmalı,
  • Fabrika bacalarına kükürt ve azotu tutan filtreler takılması,
  • Ev ve fabrikalarda mümkün oldukça yenilenebilir enerji kaynakları kullanmak bu mümkün değilse kullanacağımız fosil yakıtlarda kükürt ve azot içermeyen doğal gaz gibi enerji kaynaklarına yönelmek.
  • Asit yağmurlarını önlemek için bireysel olarak enerji tasarrufu konusuna dikkat etmeliyiz.
  • Kullanmadığımız zamanlarda, ışıkları, bilgisayarımızı, televizyonu, video oyunlarını ve diğer elektrikli aletlerimizi kapatabiliriz.
  • Daha az enerji tüketen cihazları, tasarruflu ampulleri, klimaları, su ısıtıcılarını tercih edebiliriz.
  • Yakın mesafe yolculuklarımızda toplu taşıma veya bisiklet gibi araçlar kullanabiliriz.

Kaynaklar: